Voorzieningen voor vluchtelingen uit Oekraïne

Hier vindt u antwoorden op vragen over onderwijs, werk en inkomen, gezondheid en zorg.

Onderwijs

Ook de kinderen uit Oekraïne hebben recht op onderwijs en zijn leerplichtig. De zorg voor en het welzijn van de kinderen is daarbij onze eerste prioriteit. Het plaatsen van leerlingen gaat altijd in overleg met de school. Dit komt omdat de school aanpassingen moet maken door het taalverschil. Voor het basisonderwijs (7-12 jaar) zijn er twee centrale nieuwkomersklassen geopend bij de Lingelaar in Beesd. Aan de inrichting van een derde klas in Geldermalsen wordt gewerkt. Neem hiervoor contact op met oekraïne@westbetuwe.nl. Houdt u er rekening mee dat er een wachtlijst is voor plaatsing in de nieuwkomersklas. Kinderen van 4, 5 en 6 jaar kunnen zich melden bij een basisschool in de buurt.

Voor het voortgezet onderwijs is er onderwijs bij de Internationale SchakelKlas in Tiel, Gorinchem of Dordrecht. Dit is gericht op snel Nederlands leren, om bij voldoende beheersing van het Nederlands te kunnen doorstromen naar regulier onderwijs. 

De Rijksoverheid heeft een handreiking gepubliceerd over de inrichting van onderwijs voor Oekraïnse vluchtelingen. 

Wilt u Nederlands leren? Ga dan naar de website van ROC Rivor

Werken in Nederland

Per 1 april 2022 is er een regeling ingegaan, waardoor vluchtelingen in loondienst kunnen werken met terugwerkende kracht vanaf 4 maart. Om te kunnen werken hebben vluchtelingen een document nodig waaruit hun verblijfsstatus als tijdelijke beschermde blijkt en een Burgerservicenummer (BSN). Als een vluchteling zich inschrijft bij de gemeente waar hij/zij (tijdelijk) verblijft, wordt de verblijfsstatus vastgelegd en krijgt de vluchteling een BSN. De werkgever heeft geen tewerkstellingsvergunning meer nodig. De werkgever moet wel een melding doen bij UWV. 

Meer informatie over werken in Nederland als Oekraïense vluchteling vindt u op de website van de Rijksoverheid. Algemene informatie over werken in Nederland als buitenlandse werknemer vindt u bij www.workinnl.nl


Gezondheid en zorg

Net als andere inwoners mogen vluchtelingen zelf een huisarts kiezen. Meestal is dat de dichtstbijzijnde huisartspraktijk bij de noodopvanglocatie of de huisartsenpraktijk van het gastgezin. Een huisartsenpraktijk mag het inschrijven van een nieuwe patiënt weigeren in bepaalde situaties. Bijvoorbeeld als de praktijk vol zit. De patiënt zoekt dan een andere praktijk. Het weigeren van zorg bij spoedsituaties kan niet.

Het kan voorkomen dat de huisarts een niet-ingeschreven vluchteling moet doorverwijzen naar medisch specialist. Hiervoor heeft de huisarts de naam van de persoon in Nederlandse letters en de geboortedatum nodig.  Burgerzaken geeft dan een verklaring af dat de vluchteling bestaat. Zo kan een vluchteling worden doorverwezen. 

Team sociaal 
Net als andere inwoners kunnen ook vluchtelingen bij Team sociaal van de gemeente terecht. Team sociaal helpt u:

  • Als u behoefte heeft aan psychische ondersteuning, 
  • Bij vragen over opvoeden en opgroeien van kinderen, 
  • Bij hulpmiddelen zoals een rolstoel als u een handicap heeft, 
  • Aan vervoer als u niet goed ter been bent.

De medewerkers van Team sociaal bieden zelf begeleiding of verwijzen door naar professionele ondersteuning die bij u past. Met elkaar werken we ernaartoe dat u weer op eigen kracht verder kunt.

Vergoeding medische zorg

In Nederland kunnen mensen altijd bij artsen en in ziekenhuizen terecht voor noodzakelijke medische zorg. Ook als men daarvoor niet is verzekerd. De kosten worden vergoed vanuit een speciale subsidieregeling voor mensen zonder verzekering. De arts of behandelaar vraagt de vergoeding voor de kosten aan via het CAK. Er is geen eigen bijdrage nodig. 

Voor de tandarts betalen vluchtelingen in principe zelf. Uitzonderlijke zorg die onder de basisverzekering valt, wordt wel vergoed. Dit gaat om ernstige aandoeningen en chirurgische tandzorg. Tandartsen kunnen hiervoor een vergoeding aanvragen via het CAK. Voor kinderen is alle tandzorg uit de basisverzekering volledig vergoed. Dit zijn bijvoorbeeld de reguliere controles en veelvoorkomende behandelingen. Alleen beugels, kronen, bruggen en implantaten worden niet vergoed. 

Kijk voor informatie over medische zorg en de kosten daarvan op de website van Zorgverzekeringslijn.  Zie voor meer informatie ook Refugeehelp.nl.

Covid-19 en vaccinaties 

Vluchtelingen kunnen zich gratis en zonder afspraak laten vaccineren tegen Covid-19. Op alle vaccinatielocaties van de GGD Rivierenland kunnen ook Oekraïense vluchtelingen terecht. Let op: locaties zijn niet alle dagen van de week open. Kijk voor actuele informatie op: www.prikkenzonderafspraak.nl.

Op het gemeentehuis liggen zelftests die gratis op te halen zijn voor inwoners die leven van een minimuminkomen, waaronder ook vluchtelingen. Dit kan zowel met als zonder afspraak. 
Voor een PCR-test kan iedereen (ook zonder BSN) via de reguliere weg een afspraak maken via coronatest.nl/en.


Financieel 

Oekraïense vluchtelingen hebben recht op een leefgeldregeling. Dit leefgeld is bedoeld voor kleding, voedsel en persoonlijke uitgaven. Er is recht op de leefgeldregeling vanaf het moment dat vluchtelingen in de gemeente aankomen. Daarbij gaan we er vanuit dat zij zich zo snel als mogelijk inschrijven bij Burgerzaken. De uitbetaling van het leefgeld kan pas starten als de inschrijving bij Burgerzaken in behandeling is genomen. 

Hoogte bedrag

De hoogte van het bedrag voor voedsel, bedraagt per persoon 205 euro per maand. De hoogte van het bedrag voor kleding en andere persoonlijke uitgaven, bedraagt per persoon 55 euro per maand. Vluchtelingen in particuliere opvang (dus niet op een gemeentelijke locatie) ontvangen daarnaast 215 euro per volwassene per maand en 55 euro per minderjarige per maand. Deze vergoeding is bedoeld voor onder andere openbaar vervoer of om bij te dragen aan de kosten die het gastgezin maakt.

Uitbetaling 

Vluchtelingen die zich inschrijven bij burgerzaken, ontvangen hierover een brief per post of direct bij de inschrijving bij burgerzaken. In de brief staat op welk moment zij langs kunnen komen op het gemeentehuis in Geldermalsen voor een prepaidpas waar het leefgeld op gestort wordt. Vluchtelingen die in de gemeentelijke opvang verblijven, krijgen hun leefgeld via prepaid pas via de locatieleider. 

Vooralsnog wordt er door de gemeente contant geld uitgekeerd. Sinds 25 april heeft de gemeente ook prepaid bankpassen die de vluchtelingen kunnen krijgen. Op deze passen wordt dan het leefgeld gestort per adres (particuliere opvang) of per huishouden (gemeentelijke opvang) en deze pas kan als elke andere bankpas gebruikt worden om overal te betalen. Als u gaat werken, kunt u ook uw salaris hier op laten storten. Uw saldo opvragen kan online en niet via een geldautomaat. U krijgt tegelijk met uw bankpas een handleiding mee, waar in staat hoe dit werkt.

Vraag bankrekeningnummer aan

We vragen alle vluchtelingen om zo snel als mogelijk een Nederlands bankrekeningnummer aan te vragen. Wij kunnen dan het leefgeld op die bankrekening overmaken. De prepaid bankpas is bedoeld als tijdelijke oplossing. Meerdere banken staan intussen klaar om aanvragen voor bankrekeningen in behandeling te nemen. Online kan een bankrekening vaak direct worden aangemaakt. Wel is een biometrisch paspoort daarbij vaak noodzakelijk. De pas volgt dan enkele werkdagen later per post.

Zolang de gemeente nog contant uitbetaalt, werken we met weekbetalingen in plaats van maandbetalingen. Op het moment dat er een Nederlandse bankrekening is of een prepaidpas, stappen we over op deze maandbetalingen.

Werk en het leefgeld 

De uitkering stopt op het moment dat er inkomsten uit arbeid zijn. Dit geldt dan alleen voor de vluchteling die deze inkomsten ontvangt en niet voor de rest van de gezinsleden. De hoogte van de inkomsten doen er niet toe. Het geldt voor zowel de vaste uitkering als voor de extra toelage bij particuliere opvang. Zodra de vluchteling weet dat hij of zij geld gaat verdienen, moet dat doorgegeven worden aan de gemeente. Dit kan via leefgeldregeling@westbetuwe.nl. De leefgeldregeling voor de betreffende vluchteling stopt dan per de eerste dag van de daarop volgende maand. De leefgeldregeling voor de andere gezinsleden wordt dan nog op de prepaid pas of bankrekening van de ouder gestort. Wanneer de vluchteling stopt met werken, herleeft het leefgeld. 


Vraag en antwoord 

Financiële voorzieningen voor vluchtelingen uit Oekraïne

Oekraïense vluchtelingen hebben recht op een leefgeldregeling. Dit leefgeld is bedoeld voor kleding, voedsel en persoonlijke uitgaven. Als u bij een gastgezin blijft, krijgt u een hogere vergoeding voor onder andere openbaar vervoer of om bij te dragen aan de kosten die het gastgezin maakt.

Er is recht op de leefgeldregeling vanaf het moment dat vluchtelingen in de gemeente aankomen. Daarbij gaan we er van uit dat zij zich zo snel als mogelijk inschrijven bij Burgerzaken. De uitbetaling van het leefgeld kan pas starten als de inschrijving bij Burgerzaken in behandeling is genomen. Als er recht is op een uitkering met terugwerkende kracht, kan dat door de gemeente uitbetaald worden op het moment dat de vluchteling een Nederlandse bankrekening heeft.

De hoogte van het bedrag voor voedsel, is per persoon 205 euro per maand. De hoogte van het bedrag voor kleding en andere persoonlijke uitgaven, is per persoon 55 euro per maand. Vluchtelingen in particuliere opvang (dus niet op een gemeentelijke locatie) ontvangen daarnaast 215 euro per volwassene per maand en 55 euro per minderjarige per maand. Deze vergoeding is bedoeld voor onder andere openbaar vervoer of om bij te dragen aan de kosten die het gastgezin maakt.

Zolang de gemeente nog contant of met een prepaid bankpas (anoniem) uitbetaalt, werken we met weekbetalingen in plaats van maandbetalingen. Op het moment dat er een Nederlandse bankrekening is, stappen we over op deze maandbetalingen.

Vluchtelingen die zich inschrijven bij burgerzaken, ontvangen hierover een brief per post of direct bij de inschrijving bij burgerzaken. In de brief staat op welk moment zij langs kunnen komen op het gemeentehuis in Geldermalsen voor een prepaidpas waar het leefgeld op gestort wordt. Vluchtelingen die in de gemeentelijke opvang verblijven, krijgen hun leefgeld via prepaid pas via de locatieleider. 

Vooralsnog wordt er door de gemeente contant geld uitgekeerd. Sinds 25 april heeft de gemeente ook prepaid bankpassen die de vluchtelingen kunnen krijgen. Op deze passen wordt dan het leefgeld gestort per adres (particuliere opvang) of per huishouden (gemeentelijke opvang) en deze pas kan als elke andere bankpas gebruikt worden om overal te betalen. We vragen alle vluchtelingen om zo snel als mogelijk een Nederlandse bankrekening te regelen, zodat het leefgeld op die bankrekening overgemaakt kan worden. De prepaidpas is bedoeld als tijdelijke oplossing.

De landelijke regeling voorziet in maandgeld. Zolang we nog contant uitbetalen of werken met een prepaid pas, werken we echter met weekgeld. Zodra de vluchteling een Nederlandse bankrekening heeft stappen we over op maandelijkse betalingen. 

Het weekgeld is nog gebaseerd op eerder door het Rijk gecommuniceerde bedragen. Zodra we overstappen op maandbetalingen, via bankrekening, verrekenen we eventuele verschillen.

Meerdere banken staan intussen klaar om aanvragen voor bankrekeningen in behandeling te nemen. Online kan een bankrekening vaak direct worden aangemaakt. De pas volgt dan enkele werkdagen later per post. We weten dat bijvoorbeeld de ING en de Rabobank intussen een website hebben in het Oekraïens. Wel is meestal een biometrisch paspoort vereist. 

De uitkering stopt op het moment dat er inkomsten uit arbeid zijn. Dit geldt dan alleen voor de vluchteling die deze inkomsten ontvangt en niet voor de rest van de gezinsleden. De hoogte van de inkomsten doen er niet toe. Het geldt voor zowel de vaste uitkering als voor de extra toelage bij particuliere opvang.  Zodra de vluchteling weet dat hij of zij geld gaat verdienen, moet dat doorgegeven worden aan de gemeente. Dit kan via leefgeldregeling@westbetuwe.nl. De leefgeldregeling voor de betreffende vluchteling stopt dan per de eerste dag van de daarop volgende maand. De leefgeldregeling voor de andere gezinsleden wordt dan nog op de prepaid pas of bankrekening van de ouder gestort. Wanneer de vluchteling stopt met werken, herleeft het leefgeld. 

De prepaidpas krijgt u van de gemeente. Op de pas wordt weekgeld gestort. U kunt de pas gebruiken als elke andere bankpas. Als u gaat werken, kunt u ook uw salaris hier op laten storten. Uw saldo opvragen kan online en niet via een geldautomaat. U krijgt tegelijk met uw bankpas een handleiding mee, waar in staat hoe dit werkt. 

Nee, dat heeft het niet. Zie voor specifieke informatie de website van de Rijksoverheid
 

De vergoeding via de SVB geldt alleen voor evacués en gerepatrieerden. Evacués zijn een specifieke groep vluchtelingen die kwetsbaar zijn; dit is een heel kleine groep en degene die dit wel zijn, zijn bij het Rijk al bekend. Gerepatrieerden zijn Nederlanders en hun gezinsleden (1e graad) die vanwege de crisis een land moeten ontvluchten. Verreweg de meeste vluchtelingen kunnen hier dus geen gebruik van maken. Zij kunnen terecht bij de gemeente voor leefgeld.

Gastgezinnen ontvangen geen uitkering. Het uitgangspunt is dat vluchtelingen zelf leefgeld krijgen. Dit bedrag is iets hoger als zij in particuliere opvang zitten, zodat ze kunnen bijdragen aan kosten voor bijvoorbeeld boodschappen en vervoer. Het is voor de vluchtelingen niet verplicht bij te dragen aan de kosten van het gastgezin. Het is aan het gastgezin om hier met de vluchtelingen afspraken over te maken.

Helaas, voor zover bij ons bekend wisselen banken en het Grenswisselkantoor geen Russische roebels en Oekraïnse grivna's om voor euro's. Hou de informatie op refugeehelp.com hierover in de gaten. 

Vluchtelingen uit Oekraïne zijn in West Betuwe per direct meeverzekerd in de aansprakelijkheidsverzekering van de gemeente bij Centraal beheer. Dit gaat om alle mensen met Oekraïense nationaliteit, alle derdelanders die rechtmatig in Oekraïne verbleven voorafgaand aan 24 februari, hun gezinsleden en de vrijwilligers die zich met hun opvang bezighouden. Uitgezonderd: schade door Covid-19 en schade aan verblijfsruimten/gebouwen.

Dit kan via een wijzigingsformulier. Deze kunt u krijgen door een mail te sturen naar leefgeldregeling@westbetuwe.nl. Ook gaan we zorgen dat dit formulier op korte termijn op de website komt te staan.