Nieuwsbrief gebiedsontwikkeling Spijk 24 april 2026

De staalslakken bij Spijk houden ons allemaal bezig. In onze vorige nieuwsbrief legden we uit wat er is gebeurd en welke stappen worden gezet richting een definitieve oplossing. Sindsdien is er het nodige gebeurd: er zijn nieuwe metingen gedaan, de initiatiefnemer bereidt een uitvoeringsvariant voor en een werkgroep van alle betrokken overheden werkt hard aan de oplossingsvarianten. In deze update leest u wat er speelt en wat u de komende tijd kunt verwachten.

Het grondwater rond het terrein wordt regelmatig gemeten om te controleren of er stoffen uit het terrein weglekken naar de omgeving. Op 16 en 17 maart 2026 zijn nieuwe metingen uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau, op en rondom het terrein aan de Haarweg. Hiervoor is toestemming gegeven door de eigenaren van de omliggende percelen. De metingen richten zich op het diepe grondwater en het grondwater rondom het terrein.

Uit alle eerdere metingen is gebleken dat er geen verontreiniging buiten de grenzen van het terrein of in het diepe grondwater is vastgesteld. De meest recente meetronde van maart 2026 bevestigt dit beeld: het ondiepe en diepe grondwater rondom het staalslakkendepot laat geen verspreiding van verontreinigende stoffen naar de omgeving zien.

In december 2025 is het ondiepe grondwater op het terrein bemonsterd op PFAS door een onafhankelijk onderzoeksbureau. PFAS zijn bepaalde chemische stoffen die in lage concentraties al schadelijk kunnen zijn. Bij dit onderzoek is vastgesteld dat op het terrein PFAS aanwezig zijn in het ondiepe grondwater. De gemeten hoeveelheden zijn het hoogst aan de binnenzijde van de ringsloot. Er worden geen risicogrenswaarden overschreden. De eigenaar moet van de gemeente PFAS nu ook meenemen in de vaste metingen van de grondwaterkwaliteit op het terrein. In april vindt de volgende meetronde van het ondiepe grondwater op het terrein plaats.

Oplettende omwonenden maakten een melding bij de gemeente. Naar aanleiding daarvan nam een toezichthouder van de Omgevingsdienst in december 2025 een stofmonster van de toegangsweg naar het terrein, vlak bij de rotonde richting Spijk. Die rotonde wordt dagelijks gebruikt door fietsende schoolkinderen en wandelaars. Uit de analyse bleek dat het stof verhoogde hoeveelheden metalen bevat en een verhoogde pH-waarde heeft. Op basis van één monster kan de herkomst van de metalen en de verhoogde pH-waarde niet met zekerheid worden vastgesteld. De gemeente wacht niet af, want zij wil de risico’s voor de leefomgeving beperken. De eigenaar werkt op verzoek van de gemeente aan een plan voor beheersmaatregelen dat moet voorkomen dat materiaal van de locatie wordt verspreid buiten het terrein.

De samenwerking tussen de overheden is de afgelopen maanden verder versterkt. Gemeente West Betuwe, provincie Gelderland, waterschap Rivierenland en Omgevingsdienst Rivierenland werkten al samen. Na een constructief gesprek van de decentrale overheden met de staatssecretaris op 22 oktober 2025 zijn ook het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) structureel aangehaakt. Er is een werkgroep gevormd met alle betrokken overheden, onder leiding van een onafhankelijk voorzitter aangesteld op initiatief van het ministerie en gesteund door alle betrokken overheden. Doel is om gezamenlijk met de initiatiefnemer en omwonenden te komen tot een veilige en haalbare oplossing met draagvlak.

Er is ook landelijk aandacht voor het staalslakkenprobleem. De overheid heeft een taskforce ingesteld die staalslakkensituaties op andere plekken in het land in kaart brengt. Spijk valt buiten die taskforce, vanwege de uitzonderlijke omvang en complexiteit hier.

In de vorige nieuwsbrief berichtten we dat het inpakken op locatie de meest kansrijke route leek. In overleg met de staatssecretaris is afgesproken dat voor de beoordeling ook de andere opties goed worden uitgewerkt. Daardoor kunnen de voor- en nadelen goed tegen elkaar worden afgewogen en kan worden bepaald wat de beste oplossing is.

Er zijn vijf mogelijke oplossingen die de overheden nu uitwerken: inpakken op locatie in een stevige, afgesloten constructie; een stortplaats aanleggen op de locatie zelf; de staalslakken volledig afvoeren naar stortplaatsen in Nederland; export naar het buitenland; of een combinatie van deels afvoeren en deels inpakken. Elke oplossing moet het milieuprobleem aanpakken en wordt beoordeeld op haalbaarheid, veiligheid, kosten en doorlooptijd.

De initiatiefnemer, de eigenaar van het terrein, is verantwoordelijk voor het uitwerken van de oplossing. De overheden beoordelen of die oplossing voldoet aan alle eisen. Voor de inpakvariant op locatie heeft de initiatiefnemer een uitgebreid ontwerp laten maken. Dit was best ingewikkeld, ook omdat de Betuwelijn in de buurt ligt. Veiligheid, milieu en gezondheid staan voor de overheden voorop. De gemeente en de provincie hebben daarom de Advieskamer Bodembescherming gevraagd om dit ontwerp te beoordelen. Dit is een onafhankelijke adviescommissie die specifiek kijkt of het plan technisch en milieutechnisch voldoet.

Uitgangspunt bij al deze varianten is dat de kosten worden gedragen door de veroorzaker van het probleem.

In de buurgemeente Gorinchem leven zorgen over de situatie, omdat het terrein grenst aan hun grondgebied. Dat begrijpen wij goed. Daarom werken gemeente West Betuwe en gemeente Gorinchem nu nauw samen in de aanpak van dit dossier.

De werkgroep werkt toe naar een besluit over de definitieve aanpak. Eind maart 2026 heeft de eigenaar een nieuw ontwerp voor de inpakvariant bij de Advieskamer Bodembescherming ingediend. De Advieskamer brengt nog voor de zomer haar advies uit. De onafhankelijk voorzitter van de werkgroep levert kort daarna een advies op over alle varianten samen, samen met de werkgroep van alle betrokken overheden.

Op basis van die adviezen nemen de bestuurders van IenW en de decentrale overheden gezamenlijk een besluit over een totaalpakket aan maatregelen. In de tweede helft van 2026 worden de afspraken en het uitvoeringsplan verder uitgewerkt in samenspraak met de eigenaar. We houden u op de hoogte van de voortgang.

Ondertussen wordt er op het terrein gewerkt. De eigenaar legt het oostelijke deel van de grondwal aan. Hiervoor wordt alleen grond gebruikt, geen staalslakken. Aan de binnenkant van de wal mag de eigenaar grond gebruiken met kwaliteitsklasse Industrie. Dat is een officiële aanduiding die aangeeft dat de grond geschikt is voor gebruik in groenstroken op bedrijventerreinen en langs wegen, maar niet voor woningen of tuinen. Deze manier van werken mag volgens wet- en regelgeving en levert geen risico’s op voor de leefomgeving. De grondwal wordt uiteindelijk aan de buitenkant afgedekt met een laag gewone schone grond.

Voor het zonnepark op het terrein is een omgevingsvergunning afgegeven. De rechtbank Gelderland vernietigde de eerdere vergunning in 2023, waarna de gemeente een herstelbesluit heeft genomen. De vergunning is van kracht. Daartegen loopt een hoger beroep bij de Raad van State, dat na de zomer wordt behandeld. De gemeente bereidt de juridische stukken voor die bij die procedure horen.

De eigenaar is begonnen met voorbereidende werkzaamheden voor de aanleg van het zonnepark. Hiervoor wordt alleen schone grond aangevoerd. Voor iedere partij grond moet de eigenaar een melding doen. De Omgevingsdienst controleert de meldingen en de toezichthouder komt elke week op het terrein.

De werkgroep betrekt omwonenden actief bij het proces en geeft hen de gelegenheid om hun inbreng te geven. Er heeft een eerste gesprek plaatsgevonden met de Stichting Schoon Spijk.

We hopen u met deze nieuwsbrief een goed beeld te hebben gegeven van de actuele situatie. Heeft u vragen? Die zijn van harte welkom via het contactformulier(externe link). We blijven u informeren over de voortgang.

Met vriendelijke groet,
gemeente West Betuwe