Nieuwjaarstoespraak burgemeester Servaas Stoop

7 jan 2020
Champagneglazen met vuurwerk op de achtergrond
Maandag 6 januari was de nieuwjaarsreceptie van de gemeente West Betuwe. Benieuwd naar de nieuwjaarstoespraak van burgemeester Servaas Stoop? Lees hem hieronder.

Beste toehoorders,

Van harte welkom bij deze nieuwjaarsreceptie van de gemeente West Betuwe in het mooie Asperen. Goed om u allemaal hier vanavond te ontmoeten. Vanaf deze plaats wens ik u allen alle goeds toe voor het jaar 2020. Ik bedoel dat voor u persoonlijk en voor degenen die bij u horen. Uiteraard hoop ik ook dat we in onze onderlinge relatie, van u tot de gemeente of andersom, goede dingen kunnen gaan doen voor onze mooie gemeente West Betuwe. Persoonlijk voeg ik er aan toe dat ik hoop dat de zegen van de HEERE God op ons werk mag rusten.

Houd een beetje rekening met elkaar

Laat ik om te beginnen iets zeggen over de achterliggende jaarwisseling. Het grootste risico-evenement van het jaar was weer een turbulent gebeuren. Een aantal landelijk bekende incidenten maken het beeld heftig. In vergelijking hiermee was het beeld in onze gemeente relatief rustig. Ik zeg bewust ‘relatief’, want in mijn oren dreunen een aantal extreem zware knallen nog na.

Na elke jaarwisseling is er discussie over wat we als normaal zouden moeten beschouwen. Het afsteken van vuurwerk als traditie is voor de een min of meer normaal en voor de ander iets wat we onmiddellijk zouden moeten stoppen. Zo is het ook met lokale tradities rondom zogenaamde vreugdevuren. De emoties lopen hierover soms op net als bij de discussies over de gebruiken rond Sinterklaas en zijn Pieten. Soms zou ik willen zeggen: “doe een beetje normaal man”. Iedereen weet wat je dan bedoelt: houd een beetje rekening met elkaar. In termen van een bekende reclametekst: “doeslief”.

Wat in elk geval niet normaal is, is dat politiemensen, brandweermensen en ambulancemedewerkers belaagd worden met flessen, vuurwerk of andere voorwerpen. Of dat zij een scala aan ernstige ziekten toegewenst krijgen. Ik vind het ook niet normaal dat de openbare ruimte gesloopt wordt: asfalt dat beschadigd wordt door brandende autobanden, verkeersborden die worden dubbelgevouwen door zwaar knalvuurwerk en prullenbakken die exploderen. Ik vind het niet normaal dat andermans eigendommen ernstig worden beschadigd. Vorige week sprak ik gedupeerden van wie hun huis behoorlijk beschadigd is en als je hoort hoe aangeslagen zij zijn, voel je de machteloosheid mee.

Uitwassen mogen volgens mij nooit worden goedgepraat onder het mom van ‘bijkomende schade’ bij lokale tradities. Ik wil graag tijdig voor de volgende jaarwisseling nog eens goed doorpraten over de vraag wat je precies onder een lokale traditie verstaat en hoe we gezamenlijk schade kunnen voorkomen. Voor de volledigheid: op heel veel plekken verliep het ‘normaal’ en waren er geen bijzonderheden.

Goede voornemens: ‘Het beste voor de inwoners van West Betuwe’

Ongetwijfeld hebt u ook de afgelopen weken en dagen het achterliggende jaar 2019 de revue laten passeren. Er zijn mooie en minder mooie momenten geweest, vreugde en verdriet, interessante uitdagingen en tegenslagen. Sinds vorige week richten we ons al weer op het voor ons liggende jaar 2020. U zult voor uzelf vast goede voornemens hebben en hebt ze wellicht ook wel voor anderen bedacht. Voor mij persoonlijk is dat niet anders. Voor mijn werk als burgemeester betekent het dat ik binnen mijn mogelijkheden het beste wil zoeken voor de inwoners van West Betuwe. Dit voorjaar hopen mijn vrouw en ik in Tuil te gaan wonen. Onze civiel technische afdeling had dat waarschijnlijk al voorzien. Onlangs werd er immers voor gezorgd dat de wegen rond dit dorp er weer prima bij liggen. Een vooruitziende blik? In elk geval een goede timing! Achteraf twijfel ik zelf wel een beetje of mijn persoonlijke timing over de aankoop van het huis goed was. Ik zag onlangs dat de gemeente een nieuwe kasteelheer zoekt. Had ik dat eerder geweten, dan zou ik het in ere herstellen van een ambtswoning hebben bepleit…

Een terugblik op 5 jaar beleid in het sociale domein

De Nederlandse gemeenten hebben nu vijf jaar achter de rug waarin zij verantwoordelijk zijn voor het beleid in het sociale domein, dus de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. Er is veel te doen geweest en nog steeds over de manier waarop de gemeenten dit doen. Recente publicaties maken duidelijk dat in het algemeen de gemeenten de belofte dat het beter en goedkoper zou worden niet hebben waargemaakt. Deze belofte aan het Rijk werd gedaan onder acceptatie van een forse besparing door het Rijk en onder de voorwaarde dat gemeenten meer beleidsvrijheid zouden krijgen om op die manier maatwerk te kunnen maken. De werkelijkheid van vandaag is dat het Rijk de besparingen heeft gerealiseerd, dat de gemeentelijke beleidsvrijheid op een aantal punten weer is ingeperkt, dat het Rijk ondanks de afgesproken spelregels eenzijdig nieuwe maatregelen afkondigt. Bovendien is duidelijk geworden dat de hulpvragen veel meer zijn gestegen dan vijf jaar geleden werd verondersteld en dat ook de complexiteit ervan behoorlijk is toegenomen, mede omdat we er eerder zicht op hebben. Gemeenten moeten dus honderden miljoenen extra uitgeven, die zij in veel gevallen ergens anders moeten bezuinigen; voor West Betuwe moeten we nog een tekort van ongeveer 1 miljoen euro dekken.

Het is hoog tijd dat het Rijk zijn verantwoordelijkheid neemt en over de brug komt met structureel meer geld. Het is ook tijd dat gemeenten duidelijk blijven maken dat zij, als autonome bestuurslaag, ervoor passen uitvoeringsloketten van ‘Den Haag’ te worden. Laten Haagse politici en bestuurders bedenken dat het overdragen van verantwoordelijkheden ook betekent dat zij zaken echt moeten loslaten. Met halfslachtigheid schieten onze inwoners die ondersteuning en begeleiding nodig hebben helemaal niets op. Zij dreigen soms vermalen te worden door een bureaucratie die gemeenten noodgedwongen moeten optuigen.

2020: focussen op het behalen van politieke doelstellingen

Dit levert dus spanning op. Die is er overigens ook op andere punten. Ik merk dat de hoeveelheid wensen en verlangens uit de samenleving en de politiek schier oneindig lijken. En dan te bedenken dat er in 2019, het eerste jaar van de nieuwe gemeente, heel veel gerealiseerd is. De gemeenteraad heeft een groot aantal besluiten genomen in verband met de harmonisatie van het beleid van drie voormalige gemeenten tot dat van de huidige gemeente. Na de coalitievorming is het college met enthousiasme van start gegaan om ‘samen te bouwen’.
We naderen nu een punt dat ik vanuit mijn medeverantwoordelijkheid voor onze ambtelijke organisatie er op moet wijzen dat we niet meer kunnen leveren.


Wat mij betreft, leggen we de focus op het behalen van de afgesproken politieke doelstellingen uit het coalitieakkoord en maken we ten aanzien van andere dingen zo nodig een pas op de plaats. Dus de huidige koers vasthouden en de samenhang der dingen bewaken. En dat betekent ook duidelijke keuzes maken en prioriteiten stellen. Natuurlijk gaan we gewoon door met onze dienstverlening op allerlei gebied en met de dagdagelijkse werkzaamheden in de openbare ruimte. Maar het zal niet altijd kunnen zijn van “u vraagt en wij draaien”.

Wat is er in 2019 gerealiseerd?

Ik geef nog enkele voorbeelden van wat er in 2019 gerealiseerd is.

  • Het gemeentelijke deel van het centrumplan Vuren is afgerond. Ik heb net voor de kerst met eigen ogen kunnen zie hoe mooi het plein geworden is.
  • Het bedrijventerrein Homburg Beesd heeft een complete make-over ondergaan.
  • Door middel van een heel leuk interactief participatieproces is richting gegeven aan de ontwikkeling van een nieuwe entree voor het station Geldermalsen.
  • De dagelijkse dienstverlening, zowel bij het klantencontactcentrum als binnen het team sociaal domein is prima op orde.
  • De buitenruimte ligt er keurig bij en het meldpunt reageert doorgaans snel en adequaat op binnenkomende signalen.

Samen met andere gemeenten in de regio zorgden we voor een prachtige ontvangst van het Koninklijk paar. Anderszins wist de Koning ook al van West Betuwe, getuige het aantal Koninklijke Onderscheidingen dat werd uitgereikt, waarvan ik er zelf al zes mocht doen.

Met elkaar in verbinding blijven

Als we dit jaar doorgaan op de ingeslagen weg, ben ik ervan overtuigd dat we met elkaar veel kunnen bereiken. Ieder vanuit zijn eigen taak, rol en verantwoordelijkheid en zonder elkaar in de weg te willen zitten. Maar wel nadrukkelijk met elkaar in verbinding.

Wat de gemeente betreft, betekent dat volgens mij het serieus nemen van participatie, het koers houden op de eigen kerntaken en waar nodig het faciliteren van initiatieven van onze partners, zoals inwoners, bedrijven en instellingen. Maar ook de regie leggen waar deze op dat moment thuishoort. En dat hoeft niet altijd de gemeente te zijn.

Gebiedsmakelaars meer en meer betrokken bij de kernen

Als West Betuwe mogen we er best trots op zijn dat we op dit vlak het afgelopen jaar flinke stappen hebben gezet. Onze ambtelijke gebiedsmakelaars krijgen steeds meer ingang in de kernen, ze motiveren, stimuleren en faciliteren met als gevolg een groeiend aantal enthousiaste lokale initiatieven die de leefbaarheid bevorderen. Het gaat daarbij heus niet alleen om financiële ondersteuning. Puur en alleen het verbinden, het juiste proces uitstippelen en de weg wijzen kan al voldoende zijn.

Creativiteit leidt tot leuke projecten

Het is goed te zien dat inwoners en verenigingen steeds creatiever lijken te worden in het aandragen van leuke projecten en de wijze waarop ze een beroep doen op de gemeentelijke financiële pot die hiervoor in principe beschikbaar is. Dat valt ze natuurlijk moeilijk kwalijk te nemen maar we moeten er wel scherp op blijven. De gemeente is immers geen simpele ‘flappentap’.

West Betuwe komt naar de inwoners toe

West Betuwe komt het hele jaar naar de inwoners toe. Steeds meer mensen maken gebruik van de mogelijkheid om reisdocumenten thuis aan te vragen en thuis te laten bezorgen. Ook een geboorteaangifte gebeurt steeds vaker op het thuisadres.

Gemeenteraad op locatie

Afhankelijk van de te bespreken onderwerpen vergadert de gemeenteraad steeds vaker op locatie. Gelet op de publieke belangstelling blijkt dit een schot in de roos. Ik verwacht dat ook de net geïnstalleerde Jongerenraad op een eigentijdse manier het contact met zijn achterban gaat zoeken. Naast de al gebruikelijke inspraak- en informatieavonden rond tal van projecten zijn we onlangs in Heukelum gestart met het initiatief om samen met de inwoners te komen tot een kernagenda. Dit fenomeen willen we dit jaar verder uitrollen in de andere kernen.

Dit jaar herdenken we 75 jaar vrijheid

Nog even terug naar de rol van de gemeente als facilitator en verbinder. Het jaar 2020 staat ook in onze gemeente in het teken van de herdenking van 75 jaar vrijheid. Ik vind het geweldig om te zien dat op ons initiatief in tal van kernen inwoners, verenigingen en instellingen allerlei activiteiten gaan organiseren. Bevrijdingsconcerten, theaterproducties, educatieve acties, tentoonstellingen en nog veel meer. Dit voorjaar verschijnt er een speciale herdenkingskalender die u helpt uw agenda behoorlijk te vullen. Vrijheid is een groot goed en het is belangrijk daar met regelmaat bij stil te staan. Al was het alleen maar omdat we op zoveel plaatsen in de wereld zien dat zij niet vanzelfsprekend is. Vrijheid om te zijn wie je bent, vrijheid om te zeggen of te schrijven wat je denkt. Vrijheid om te demonstreren en de vrijheid om in alle openheid met elkaar van mening te kunnen verschillen. Wat mij betreft gaat vrijheid één op één samen met respect voor de ander en – wanneer ik het toch weer even op de overheid mag betrekken – respect voor democratisch genomen besluiten.

Samen optrekken met regio en provincie

West Betuwe is nu een jaar op weg, goed op weg. Ook in 2020 komen er weer tal van vraagstukken op ons pad waar we met elkaar wat van moeten vinden. Denk bijvoorbeeld aan het harmoniseren van het subsidiebeleid, de huisvesting van statushouders en arbeidsmigranten en een definitieve keuze in de al lang lopende discussie over de rotonde bij Hellouw. We gaan verder met de realisering van integrale kindcentra in Tricht/Buurmalsen en op De Plantage en we blazen natuurlijk ons partijtje mee bij de verdere herinrichting van de zone rond het spoor in Tricht en Geldermalsen.

Ik verwacht dat we flinke stappen kunnen zetten in het proces om te komen tot nieuwe huisvesting voor onze buitendienst op een centrale plek binnen ons grondgebied. Op het punt van de thuisvesting van de organisatie kunnen we na het raadsbesluit van afgelopen december ook verder met de uitwerking.

Een belangrijk thema blijft ook dit jaar duurzaamheid. Forse ambities opschrijven is relatief eenvoudig. Het komt aan op het concreet maken van maatregelen ten aanzien van bijvoorbeeld zonneparken of windturbines. Deze ontmoeten lang niet altijd applaus. Maatregelen vereisen bestuurlijke en politieke moed. We zullen nog veel meters moeten maken om onze geformuleerde doelstellingen te verwezenlijken. Op dit onderwerp en op diverse andere willen we ook nadrukkelijk samen optrekken met de regio en de provincie. West Betuwe ligt niet op een eiland.

‘Stoop op de stoep’

Ik ga afronden. Meer nog dan nu hoop ik dit jaar vanuit mijn nieuwe thuisbasis Tuil velen van u in uw eigen woonomgeving te ontmoeten. Ik nodig u uit mij nog wat dieper met West Betuwe kennis te laten maken. Onder het wat frivole motto ‘Stoop op de stoep’, kom ik naar u toe. Ik sta open voor verhalen, verrassende locaties, interessante verenigings- en bedrijfsactiviteiten en wat u allemaal met mij wil delen.

Koersvast verder bouwen in 2020

Aan het begin van deze toespraak had ik het kort even over het aspect timing. Volgens mij zit het met de timing van de medewerkers van dit dorpshuis wel snor. Inmiddels is iedereen voorzien van een drankje. Graag wil ik u uitnodigen tot het uitbrengen van een toost op uw eigen West Betuwe. Laten we samen koersvast verder bouwen!