Subsidiebeleid West Betuwe: doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid

In opdracht van Rekenkamer Rivierenland is onderzocht in hoeverre subsidies binnen het sociaal domein van de gemeente West Betuwe doeltreffend, doelmatig en rechtmatig zijn ingezet. Onderzoek is gedaan bij drie grote subsidieontvangers, zij ontvangen het grootste deel van het subsidiebudget binnen het programma Diensten.

Conclusie: het subsidiebeleid is potentieel doeltreffend. Verstrekte subsidies sluiten aan bij de gemeentelijke beleidsdoelen, zoals het versterken van sociale kracht van inwoners, participatie en preventie. Aantoonbaar is dat geleverde activiteiten en prestaties bijdragen aan deze doelen. Doordat beleidsdoelen, prestaties en effecten onvoldoende concreet en meetbaar zijn geformuleerd kan niet goed worden vastgesteld in welke mate subsidies bijdragen aan de beoogde maatschappelijke effecten.

Subsidieontvangers ervaren het subsidieproces als toegankelijk en efficiënt. Genoemde verbeterpunten: de periode tussen aanvraag en beschikking duurt relatief lang; de verplichte accountantsverklaring zorgt voor aanzienlijke administratieve lasten; de doelmatigheid van ingezette middelen wordt beperkt geëvalueerd.

De subsidieverleningen zijn m.n. gebaseerd op de geldende regelgeving. De gemeente heeft bovendien in 2025 haar Algemene Subsidieverordening en subsidieregels geactualiseerd. Afspraken over prestaties en effecten worden echter niet altijd expliciet vastgelegd en de gemeenteraad wordt beperkt geïnformeerd over resultaten van het subsidiebeleid als geheel.

Adviezen: formuleer beleidsdoelen en prestatie-indicatoren scherper en meetbaarder; evalueer meer structureel op resultaten en doelmatigheid; informeer de raad beter over de effecten van verstrekte subsidies.

In opdracht van Rekenkamer Rivierenland is onderzocht in hoeverre de door de gemeente West Betuwe verstrekte subsidies binnen het sociaal domein bijdragen aan het realiseren van de gemeentelijke beleidsdoelen. Daarbij is niet alleen gekeken naar de effectiviteit van de subsidies, maar ook naar de doelmatigheid van de uitvoering en de rechtmatigheid van het subsidieproces.

De centrale onderzoeksvraag luidt:

“In hoeverre leveren de verstrekte subsidies een bijdrage aan de beleidsdoelen binnen het sociaal domein van de gemeente West Betuwe (doeltreffendheid)?”

Om deze vraag te beantwoorden is onderzocht hoe beleidsdoelen zijn vertaald naar subsidies, hoe hierover afspraken worden gemaakt met subsidieontvangers, hoe prestaties en effecten worden gemonitord en verantwoord, en in welke mate de gemeenteraad voldoende informatie ontvangt om zijn kaderstellende en controlerende rol uit te oefenen. Daarnaast zijn de doelmatigheid en rechtmatigheid van het subsidiebeleid betrokken in de beoordeling.